Konuşma Diliyle Rapor İstemek
Bir tabloyu görebilmek için önce o tablonun dilini öğrenmek gerekiyor. Hangi alan, hangi filtre, hangi tarih aralığı. Aracı öğrenmeden veriye ulaşamıyorsunuz — çoğu insan da bu yüzden hiç ulaşmıyor, birinden istiyor.
HuMetric serbest metinden ölçüm çıkaran bir sistem: toplantı notu, çağrı kaydı, müşteri yorumu giriyor, ölçülmüş bir sayı çıkıyor. Geçen hafta raporlamayı da aynı yere taşıdık. Artık asistanınıza nasıl konuşuyorsanız öyle yazıyorsunuz.
Cümle şu kadar dağınık olabilir
geçen seneki toplantıların tonu ne alemde ya, hepsini bir tabloya döksene
Altı saniye sonra elinizde bir sayfa var. Her satır bir toplantı, her sütun bir ölçüm. Ölçülemeyen yerde tire duruyor, sıfır değil — ikisinin farkı önemli: sıfır bir ölçüm, tire bir yokluk.
Cümlede alan adı yok, filtre yok, tarih aralığı yok. Neyi kastettiğinizi sistem elindeki paketlerden çıkarıyor. "Paket" burada şu demek: hangi tür kaydı hangi ölçümlerle takip ettiğinizi tarif eden tek dosya. Merkez bankasının toplantı metinlerini işlediğimiz örnekte paket yedi ölçüm tanımlı — kararlılık, temkinlilik, sıkılaştırma eğilimi ve dördü daha.
Ne isteyeceğinizi bilmenize gerek yok
Raporun dört biçimi var ve hangisinin çıkacağına cümleye bakılıp karar veriliyor:
| Dediğinizde | Çıkan |
|---|---|
| "şu müşteri nasıl gidiyor" | Tek kaydın bütün ölçümleri; her birinin değeri, güveni ve kaç kayıttan geldiği |
| "bu ölçüm düşüyor mu" | Tek ölçümün zaman içindeki seyri; ilk değer, son değer ve aradaki fark |
| "hepsini bir tabloya dök" | Aynı türdeki bütün kayıtlar × bütün ölçümler; toplu tablo |
| "koyu tema olsun, grafik koy" | Tarif ettiğiniz sayfa |
İlk üçünde hiçbir model çalışmıyor. Sayfayı şablon kodu üretiyor: sayı ne hesaplandıysa o basılıyor, aynı soruyu iki kez sorunca aynı sayfa çıkıyor. Bir yapay zekâ ürününde kulağa tuhaf gelebilir, ama sebebi basit — bir tablonun iki kez aynı çıkması gerekiyorsa araya model koyamazsınız.
Dördüncüsü: sayfayı tarif ediyorsunuz
koyu temalı bir sayfa yap, üstte eğri olsun, altına da tabloyu koy
Bu istekte tek bir rakam yok, olması da gerekmiyor. Rakamları kayıtlardan okuyup modele veren sunucu; modelin işi sayfayı kurmak. Model sizin kendi sağlayıcı hesabınızda çalışıyor — Anthropic, OpenAI, Google, DeepSeek, hangi anahtarı bağladıysanız. Sayfayı beğenmediyseniz cümleyi değiştirip tekrar istiyorsunuz; kaydedilecek bir oturum, cevaplanacak bir soru turu yok.
Bu yolun dürüst tarafı: sayfayı model yazdığı için rakamları da model daktilo ediyor. İlk gerçek denememizde 14 kayıtlık veriden 8 satır döndü ve bir satırın değerleri üstündekinden kopyalanmıştı. İstediğimiz eğri de çizilmemişti — çizim izinlerimizde çizgi elemanı yoktu, model çizgiyi yazsa bile siliniyordu.
İkisini de düzelttik. Artık kaç kayıt olduğu modele açıkça söyleniyor, dönen sayfadaki satırlar üretimden sonra sayılıyor, ve eksik varsa rapor yine geliyor ama üstünde "eksik" yazıyor. Yani net cümle şu: ilk üç biçimde sayı hesaplandığı gibi basılır; dördüncüsünde sayıyı model yazar, sistem sayar ve haber verir. Rakam kritikse ilk üçünü kullanın.
Raporun içinden hiçbir şey çalışmıyor
Rapor bir web sayfası ve içeriğinin bir kısmı sizin verinizden, dördüncü biçimde bir modelden geliyor. İkisi de güvenilir kaynak değil. Bu yüzden sayfa hangi biçimden çıkmış olursa olsun aynı süzgeçten geçiyor: çalıştırılabilir satırlar siliniyor, geriye metin, tablo, biçim ve çizim kalıyor. Panelde de sayfa yalıtılmış bir çerçevede açılıyor — oturumunuza, tarayıcı belleğinize, başka sekmelere erişimi yok.
Kaydedilen rapor bir adres
Raporu kaydettirdiğinizde elinize açılabilir bir adres geliyor
(/reports?doc=…). Bir dahaki sefere raporu yeniden üretmiyorsunuz, adresini
açıyorsunuz. Bu adres hesabınıza özel — açmak için oturum gerekiyor.
Raporu ekibin dışına göstermek istediğinizde ikinci bir adres veriyorsunuz: paneldeki Paylaş düğmesi (ya da asistanınıza "bu raporu paylaş" demeniz) girişsiz açılan bir bağlantı üretiyor. Kapattığınızda bağlantı ölüyor, ama adres saklanıyor: tekrar açtığınızda daha önce gönderdiğiniz link yine çalışıyor, yeni link dağıtmanız gerekmiyor.
Bu yazıdaki rapor da öyle duruyor — hesabı olmayan biri de açabilir:
TCMB PPK toplantı tonu — 14 toplantı, 7 ölçüm
Sayfadaki her satır bir PPK toplantısı, her sütun bir ölçüm; boş bırakılan yerlerde tire var, çünkü o ölçüm o toplantı için hiç üretilmedi.
Nasıl bağlanır
Asistanınıza bir kez tanıtıyorsunuz:
claude mcp add --transport http humetric-site https://gethumetric.com/mcp \
--header "Authorization: Bearer hms_live_..."
Sonrası cümle kurmaktan ibaret — hangi aracın çağrılacağına asistan kendi karar veriyor. Rapor üretimi sabit bir platform ücreti alıyor ve biçim seçimi bunu değiştirmiyor; ücret işten önce düşüldüğü için kredi yetmediğinde hiçbir şey üretilmiyor ve hiçbir şey ödenmiyor. Modelin kendi maliyeti bunun dışında, doğrudan sizin sağlayıcı faturanıza yazılıyor. Kayıtlı raporları listelemek, açmak ve silmek ücretsiz.
Bilinmesi gereken sınırlar
- Hazır biçimlerde grafik yok, tablo ve özet kutuları var. Grafik istiyorsanız dördüncü yolu kullanın.
- Toplu tablo en çok 300 kayıt gösteriyor; fazlası kesiliyor ve raporda yazıyor.
- Rapor başına 500 KB, hesap başına 200 rapor.
- Hazır biçimlerin çıktısı şu an Türkçe. İngilizce bir sayfa istiyorsanız tarifi İngilizce yazın.
Denemesi bir cümle
Elinizde bir paket varsa ilk denemesi gerçekten tek cümle: kayıtlarınızın hepsini bir tabloya dökmesini isteyin. O ana kadar tek tek baktığınız her şey tek sayfada duruyor — ve o sayfayı bir daha üretmek yerine adresini saklıyorsunuz.